Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2025 yılına ilişkin “İş ve Aile Yaşamının Uyumu” araştırması, ülkede bakım sorumluluğunun ne kadar yaygın olduğunu ortaya koydu. Araştırmaya göre 18-74 yaş aralığındaki nüfus içinde bakım sorumluluğu taşıyanların oranı %43,1 seviyesinde. Başka bir ifadeyle, her 10 yetişkinden yaklaşık 4’ü düzenli olarak çocuk, torun ya da bakıma ihtiyaç duyan bir yakınıyla ilgileniyor.

Kadınlarda oran daha yüksek

Çalışmada bakım sorumluluğu üstlenenlerin oranı kadınlarda %45,6, erkeklerde %40,6 olarak kaydedildi. Bu tablo, bakım yükünün kadınlarda daha sık görüldüğünü, ancak erkeklerde de azımsanmayacak bir düzeyde olduğunu gösteriyor.

İş gücüne katılımda dikkat çeken farklar

Genel iş gücüne katılım oranı %58,2 olarak ölçülürken; bakım sorumluluğu bulunanlarda bu oran %60,5’e çıkıyor. Bakım sorumluluğu olmayanlarda ise %56,4 seviyesinde kalıyor.
Cinsiyet kırılımı ise daha dikkat çekici:

Bakım sorumluluğu olan kadınlarda iş gücüne katılım: %37,8
Bakım sorumluluğu olmayan kadınlarda iş gücüne katılım: %41,7

Kadınlarda bakım yükü arttıkça iş hayatına katılımın gerilediği görülüyor. Erkeklerde ise bakım sorumluluğu bulunanların iş gücüne katılım oranı %86 seviyesine ulaşıyor.

Profesyonel bakım hizmeti kullanımı düşük

Araştırmanın öne çıkan sonuçlarından biri de bakım hizmetlerinin büyük ölçüde aile içinde yürütülmesi. Çocuk bakım sorumluluğu olan ve çalışmaya devam eden kişilerin %83’ü herhangi bir profesyonel bakım desteği kullanmadığını belirtiyor.
Bu grupta:

Kurumsal bakım merkezi kullananlar: %14
Evde ücretli bakım alanlar: %1,6
Her ikisini birlikte kullananlar: %1,4

Yetişkin (hasta/engelli/bakıma muhtaç yakın) bakımında da tablo benzer: Çalışanların %79,3’ü profesyonel hizmet kullanmadığını bildiriyor.

İş–bakım dengesinde en büyük sorun: Zaman

Bakım sorumluluğu olan çalışanların önemli bir kısmı bu yükü yönetebildiğini söylese de zorluk yaşayanlar için en temel problem uzun çalışma saatleri olarak öne çıkıyor. Yorucu iş temposu ve iş–ev arası uzun ulaşım süreleri de sorunların başında geliyor.