Neden Ev Yoğurdu? Sağlığımıza Olan Mucizevi Etkileri
Reonlardaki yoğurtların raf ömrünü uzatmak adına uğradığı endüstriyel işlemler, ne yazık ki bu mucizevi besinin içindeki dost bakterilerin yani probiyotiklerin azalmasına neden olabiliyor. Evde kendi ellerinizle yaptığınız yoğurt ise tam bir bağırsak dostudur. Sindirim sistemini düzenler, bağışıklığı güçlendirir ve vücudun kalsiyum ihtiyacını en doğal yoldan karşılar. Kendi mayaladığınız yoğurdun ekşime sürecini bile izlemek, onun aslında yaşayan, organik bir besin olduğunun en büyük kanıtıdır.
Adım Adım En Doğal Yoğurt Mayalama Rehberi
Mükemmel bir yoğurt elde etmek için sabır ve doğru zamanlama en büyük yardımcınız olacak. Malzemelerimiz oldukça sade: Kaliteli bir süt ve güçlü bir maya.
1. Sütün Seçimi: İşin Temeli Burada Başlıyor
İyi bir yoğurdun sırrı kesinlikle doğru sütü seçmekte saklıdır. Eğer imkanınız varsa, güvendiğiniz bir çiftlikten veya sütçüden alınan taze çiğ süt (sokak sütü) ilk tercihiniz olmalıdır. Çiğ sütün yağ oranı yüksek olduğu için yoğurdunuz hem daha lezzetli hem de daha kıvamlı olacaktır. Eğer çiğ süte ulaşma imkanınız yoksa, marketlerde satılan günlük pastorize şişe sütleri de tercih edebilirsiniz. Ancak uzun ömürlü UHT sütler yapısal olarak çok fazla işlem gördüğü için taş gibi bir yoğurt kıvamı yakalamanızı zorlaştırabilir.
2. Sütü Kaynatma ve Savurma Aşaması
Çiğ süt kullanıyorsanız, sütü tencereye aldıktan sonra mutlaka süzün. Orta ateşte kaynamaya bırakın. Süt kaynamaya başladıktan sonra altını kısın ve yaklaşık 15-20 dakika daha kısık ateşte kaynatmaya devam edin. Bu süreçte bir kepçe yardımıyla sütü yukarıdan aşağıya doğru savurarak karıştırın. Bu savurma işlemi, sütün içindeki fazla suyun buharlaşmasını sağlar. Sütün suyu ne kadar azalırsa, yoğurdunuz o kadar susuz ve katı olur.
3. İdeal Mayalama Sıcaklığı (Serçe Parmak Testi)
Sütü kaynattıktan sonra ocaktan alın ve ılımaya bırakın. Yoğurt yapımının en kritik eşiği burasıdır. Süt ne çok sıcak olmalı ne de çok soğuk.
• Geleneksel Yöntem: Temizlediğiniz serçe parmağınızı sütün içine batırın ve içinizden 7’ye kadar sayın. Parmağınız sütün ısısına dayanabiliyor ama hafif bir sıcaklık da hissediyorsa (ne yakacak kadar sıcak ne de hissetmeyecek kadar ılık), sütünüz tam mayalama kıvamına gelmiş demektir.
• Derece ile Ölçüm: Eğer mutfak termometreniz varsa, ideal sıcaklığın 42°C ile 44°C arasında olması gerektiğini unutmayın.
4. Mayanın Hazırlanması ve Sütle Buluşması
Maya olarak bir önceki ev yoğurdunuzdan kalan bir miktar yoğurdu kullanabilirsiniz. Eğer ilk defa yapıyorsanız, güvendiğiniz bir organik yoğurdu maya olarak seçin.
• 1 litre süt için 1 yemek kaşığı dolusu yoğurt yeterlidir.
• Bir kasenin içine mayalık yoğurdu alın. Üzerine ılıyan sütten birkaç kepçe ekleyerek yoğurdu pürüzsüz bir kıvama gelene kadar iyice çırpın. Bu işlem mayanın süte kolayca karışmasını sağlar.
• Hazırladığınız bu akışkan mayayı, tenceredeki sütün içine yavaşça dökün ve aşağıdan yukarıya doğru birkaç tur nazikçe karıştırın.
5. Mayalama Kabı Seçimi
Yoğurdu tencerede mayalayabileceğiniz gibi, porsiyonluk toprak kaplar (güveçler), cam kavanozlar veya borcamlar da kullanabilirsiniz. Özellikle toprak kaplar ve cam kavanozlar, sütün fazla nemini çektiği ve ısıyı dengeli dağıttığı için çok daha sert yoğurtlar elde etmenizi sağlar.
6. Kuluçka (Sarış) Dönemi ve Bekleme Süresi
Mayaladığınız sütün kabını sabitleyeceğiniz bir yere alın. Kabın üzerine ısının dışarı kaçmasını önleyecek ama sütün terlemesini engelleyecek bir yöntem uygulamalıyız.
• Püf Noktası: Kabın üzerine hemen sert bir kapak kapatmayın. Sütün sıcaklığı kapakta buharlaşma yapar ve o su damlaları yoğurdun üzerine damlayarak sulanmaya sebep olur. Bunun yerine kabın üzerine temiz bir kevgir veya pamuklu bir bez örtün, ardından etrafını kalın bir battaniye veya sofra beziyle sıkıca sarın.
• Yoğurdunuzu oda sıcaklığında, hiç kıpırdatmadan yaklaşık 4 ila 5 saat arasında kuluçkada bırakın. Yaz aylarında bu süre 4 saate düşebilirken, kışın 5-6 saati bulabilir.
Taş Gibi Yoğurt Almanın Gizli Formülü: Buzdolabı Aşaması
Süre dolduğunda yoğurdun üzerini açın. Hafifçe salladığınızda jöle gibi sallanıyor ama kenarlardan tutunmuşsa yoğurdunuz tutmuş demektir. İşte en önemli aşama şimdi başlıyor: Yoğurdu buzdolabına kaldırırken kesinlikle kapağını kapatmayın. Üzeri açık bir şekilde buzdolabına koyun ve en az 24 saat boyunca hiç kaşık vurmadan dinlendirin. Buzdolabında ağzı açık duran yoğurt, kalan son fazla nemini de dışarı atacak ve soğudukça iyice sertleşecektir. Ertesi gün uyandığınızda kalıp gibi çıkacak harika bir ev yoğurdunuz olacak.
Ev Yapımı Yoğurt Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Yoğurdum neden sulu oldu?
Sütü yeterince kaynatıp içindeki suyu buharlaştırmamış olabilirsiniz ya da mayalama esnasında sütün sıcaklığı idealden daha yüksek olmuş olabilir. Ayrıca buzdolabında dinlendirme aşamasında hemen kaşık sokulması da sulanmaya yol açar.
Yoğurdum neden ekşi oldu?
Eğer mayalama süresini çok uzun tuttuysanız (örneğin 7-8 saat sarılı kalması) veya kullandığınız maya zaten ekşi bir yoğurtsa, yeni yoğurdunuz da ekşi olacaktır. Bir sonraki denemede daha tatlı bir maya kullanmaya ve süreyi 4 saatle sınırlamaya özen gösterin.
Yoğurt mayası yerine ne kullanılabilir?
Evinizde hiç yoğurt mayası yoksa, ilk mayalama işlemi için nohut kullanabilirsiniz. 1 litre sütün içine 4-5 adet çiğ nohut atarak mayalama sıcaklığında sarıp beklerseniz, nohutun üzerindeki doğal bakteriler sütünüzü yoğurda dönüştürecektir. Bu ilk yoğurdu bir sonraki sefer için maya olarak kullanabilirsiniz.
Evde yoğurt yapmak, mutfakta geçirilen zamanın en ödüllendirici karşılıklarından biridir. İlk denemede tam istediğiniz kıvamı yakalayamasanız bile vazgeçmeyin; çünkü her mutfağın ısısı, her sütün yapısı farklıdır. Birkaç denemenin ardından kendi mutfağınızın ve sütünüzün dilini çözecek, bir daha asla marketten hazır yoğurt almak istemeyeceksiniz. Sağlıkla, doğallıkla ve afiyetle kalın!

