Vergi Hukukunda Süreler 2

3.Sürelerin Uzaması

Süreler, kanuni, idari ve yargısal nedenlerle uzayabilmektedir. Süreleri uzatan durumlar; Mücbir Sebep, Resmi Tatil, Mali Tatil, Zor Durum ve Ölüm olarak sınıflandırılmıştır.

 

3.1. Mücbir Sebep

Vergi yükümlüleri ve vergi sorumlularının vergi ile ilgili ödev ve yükümlülüklerini yerine getirmelerine engel olacak öngörülemeyen durum ve sebepler olarak düzenlenmiştir.

Mücbir sebepler:

1. Vergi ödevlerinden her hangi birinin yerine getirilmesine engel olacak derecede ağır kaza, ağır hastalık ve tutukluluk;
2. Vergi ödevlerinin yerine getirilmesine engel olacak yangın, yer sarsıntısı ve su basması gibi afetler;
3. Kişinin iradesi dışında vukua gelen mecburi gaybubetler;
4. Sahibinin iradesi dışındaki sebepler dolayısiyle defter ve vesikalarının elinden çıkmış bulunması;

gibi hallerdir.

 

213 sayılı Vergi Usul Kanununun 14.maddesinde vergi işlemlerinde süreleri vergi kanunları ile belirlendiği belirtildiği için; Kanunda açıkça yazılı olmayan hallerde 15 günden aşağı olmamak şartıyla bu süreyi, tebliği yapacak olan idare belirler ve ilgiliye tebliğ eder, hükmü ile mücbir sebep halinde Vergi Usul Kanunu hükümleri işleyecektir.

Mücbir sebeplerden herhangi birinin bulunması halinde bu sebep ortadan kalkıncaya kadar süreler işlemez. Bu takdirde tarh zamanaşımı işlemiyen süreler kadar uzar. Bu hükmün uygulanması için mücbir sebebin malüm olması veya ilgililer tarafından ispat veya tevsik edilmesi lazımdır.

 

3.2. Resmi Tatil

      Resmi tatil günleri süreye dahildir. Şu kadar ki, sürenin son günü resmi tatile rastlarsa tatili takibeden ilk iş gününün tatil saatinde biter.

 

3.3. Mali Tatil

      Mali tatil, 5604 sayılı Mali Tatil İhdas Edilmesi Hakkında Kanun ile düzenlenmiştir. İlgili Kanununun 1. Maddesi ile;

1) Her yıl temmuz ayının birinden yirmisine kadar (yirmisi dahil) malî tatil uygulanmaktadır. Bu yıl, Haziran ayının son gününün tatil günü olması nedeniyle, malî tatil; 02/07/2024 tarihinde başlayacak ve 20/07/2024 tarihinde sona erecektir.

2) Son günü malî tatile rastlayan;

1. a) Beyana dayalı tarhiyat ile kanuni süresi içinde verilmesi gereken beyannamelerin verilme süreleri.
2. b) İkmalen, re’sen veya idarece yapılan tarhiyatta, vadesi malî tatile rastlayan vergi, resim ve harçlar ile vergi cezaları ve gecikme faizlerinin ödeme süresi.
3. c) Tarh edilen vergilere ve/veya kesilen cezalara karşı uzlaşma talep etme veya cezada indirim hükümlerinden yararlanmak amacıyla yapılacak başvurulara ilişkin süreler.
4. d) Devamlı bilgi verme hükümleri kapsamında verilmesi gereken bilgilerin verilmesine ilişkin süreler.

tatilin son gününü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamış sayılmaktadır.

3) Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirli sürelerde yapılması gereken;

1. a) muhasebe kayıt süreleri,
2. b) bildirim süreleri,
3. c) vergiyle ilgili işlemlere ilişkin dava açma süreleri,

malî tatil süresince işlemez. Bu süreler malî tatilin bitiminden itibaren tekrar işlemeye başlar.

4) 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri, Mahkeme Kararı ya da Cumhuriyet Savcılıklarının talepleri doğrultusunda yapılan aramaya esas incelemelerin dışında mali tatil süresi boyunca defter ve belgelerin inceleme amacıyla ibrazı istenemez ve vergi mükellefinin işyerinde incelemeye başlanılamaz.

5) Tatil süresince, vergi ve ceza ihbarnameleri ile mahsup taleplerinin dışında, bilgi isteme talebinde bulunulamaz. Mali tatil süresi içinde gerçekleşen tebligat işlemlerinde ise süre malî tatilin son gününden itibaren işlemeye başlar.

6) Malî tatilin sona erdiği günü izleyen beş gün içinde biten bu madde kapsamındaki kanuni ve idari süreler, malî tatilin son gününü izleyen tarihten itibaren beşinci günün mesai saati bitiminde sona ermiş sayılır.

7) Mali tatilin uygulanmayacağı vergi, resim ve harçlar;

1. a) Özel tüketim vergisi,
2. b) Banka ve sigorta muameleleri vergisi,
3. c) Özel iletişim vergisi,
4. d) Şans oyunları vergisi,
5. e) Gümrük idareleri, il özel idareleri ve belediyeler tarafından tarh ve/veya tahsil edilen vergi, resim ve harçlar.

8) Beyan edilerek tahakkuk edilen ve beyanname verme süresi malî tatil nedeniyle uzamış olan vergilerde ödeme süresi (aynı ay içerisinde kalmak kaydıyla), uzayan beyanname verme süresinin son gününü izleyen günün mesai saati bitimine kadar uzamış sayılır.

 

İkmalen, re’sen veya idarece yapılmış tarhiyatlarla ilgili mükelleflerin dava açma süresi, tarhiyata ilişkin vergi/ceza ihbarnamesinin tebliğ tarihinden itibaren 30 gündür. Dava açma süresinin mali tatile rastlaması halinde ilgili süre, mali tatil süresince işlemeyecektir.

 

3.4. Zor Durum

             213 sayılı Vergi Usul Kanununda 17.madde ile düzenlenmiştir. Zor durumda bulunmaları hasebiyle vergi muamelelerine müteallik ödevleri süresi içinde yerine getiremeyecek olanlara, kanunî sürenin bir katını, kanunî sürenin bir aydan az olması halinde bir ayı geçmemek üzere, Maliye Bakanlığınca münasip bir mühlet verilebilir.

Zor durumda sürelerin verilebilmesi için gereken şartlar;

1. Mühlet isteyen sürenin bitmesinden evvel yazı ile istemde bulunmalıdır.
2. İstemde gösterilen mazeret, mühlet verecek makam tarafından kabule layık görülmelidir.
3. Mühletin verilmesi halinde verginin alınması tehlikeye girmemelidir.

olarak düzenlenmiştir. Zor duruma ilişkin unsurların tespit edilmesinde vergi idaresinin görüşü geçerlidir.

 

 

3.5. Ölüm

      213 sayılı Vergi Usul Kanununda 16.madde ile düzenlenmiştir, Vergi kanunları ile düzenlenmeyen hallerde mirasçılar tarafından yerine getirilmesi gereken bildirim ve beyan verme ödevlerinin yerine getirilmesi için bildirim ve beyan verme sürelerine üç ay eklenir.

 Kaynakça:

[1] Öncel, Çağan,Kumrulu, Göker; Vergi Hukuku/s.120 

 *Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.